Th.S Nguyễn Văn PhùngGiáo viên ToánTh.S Nguyễn Văn Phùng
Trang chủ › Bài viết › Kiến thức trọng tâm
Kiến thức trọng tâm · Lớp 11

Công thức lượng giác cần nhớ lớp 10 – 11 (kèm bảng giá trị đặc biệt)

Lượng giác có nhiều công thức nhưng thực chất chỉ cần nắm chắc vài công thức gốc là suy ra phần còn lại. Bài viết sắp xếp theo đúng thứ tự logic để các em vừa nhớ vừa hiểu.

✍ Tác giả: Th.S Nguyễn Văn Phùng📅 Cập nhật: 20/11/2026⏱ 8 phút đọc

1. Bảng giá trị lượng giác đặc biệt

$\alpha$$0$$\dfrac{\pi}{6}$$\dfrac{\pi}{4}$$\dfrac{\pi}{3}$$\dfrac{\pi}{2}$
$\sin\alpha$$0$$\dfrac{1}{2}$$\dfrac{\sqrt2}{2}$$\dfrac{\sqrt3}{2}$$1$
$\cos\alpha$$1$$\dfrac{\sqrt3}{2}$$\dfrac{\sqrt2}{2}$$\dfrac{1}{2}$$0$
$\tan\alpha$$0$$\dfrac{\sqrt3}{3}$$1$$\sqrt3$không xác định
Mẹo nhớ: dãy $\sin$ của $0,\dfrac{\pi}{6},\dfrac{\pi}{4},\dfrac{\pi}{3},\dfrac{\pi}{2}$ bằng $\dfrac{\sqrt0}{2},\dfrac{\sqrt1}{2},\dfrac{\sqrt2}{2},\dfrac{\sqrt3}{2},\dfrac{\sqrt4}{2}$; dãy $\cos$ là dãy đó viết ngược lại.

2. Hệ thức cơ bản

  • $\sin^2\alpha+\cos^2\alpha=1$
  • $\tan\alpha=\dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha}$, $\cot\alpha=\dfrac{\cos\alpha}{\sin\alpha}$, $\tan\alpha\cdot\cot\alpha=1$
  • $1+\tan^2\alpha=\dfrac{1}{\cos^2\alpha}$, $1+\cot^2\alpha=\dfrac{1}{\sin^2\alpha}$

3. Công thức cộng – công thức gốc

  • $\cos(a\pm b)=\cos a\cos b\mp\sin a\sin b$
  • $\sin(a\pm b)=\sin a\cos b\pm\cos a\sin b$
  • $\tan(a\pm b)=\dfrac{\tan a\pm\tan b}{1\mp\tan a\tan b}$

Từ công thức cộng, cho $a=b$ ta được ngay công thức nhân đôi – các em không cần học thuộc riêng.

4. Nhân đôi và hạ bậc

  • $\sin 2a=2\sin a\cos a$
  • $\cos 2a=\cos^2 a-\sin^2 a=2\cos^2 a-1=1-2\sin^2 a$
  • Hạ bậc: $\cos^2 a=\dfrac{1+\cos 2a}{2}$, $\sin^2 a=\dfrac{1-\cos 2a}{2}$

5. Biến đổi tổng thành tích

  • $\cos a+\cos b=2\cos\dfrac{a+b}{2}\cos\dfrac{a-b}{2}$
  • $\cos a-\cos b=-2\sin\dfrac{a+b}{2}\sin\dfrac{a-b}{2}$
  • $\sin a+\sin b=2\sin\dfrac{a+b}{2}\cos\dfrac{a-b}{2}$
  • $\sin a-\sin b=2\cos\dfrac{a+b}{2}\sin\dfrac{a-b}{2}$

6. Ví dụ áp dụng

Ví dụ. Tính $M=\cos a+\cos\left(a+120^\circ\right)+\cos\left(a-120^\circ\right)$.

Bước 1: $\cos\left(a+120^\circ\right)+\cos\left(a-120^\circ\right)=2\cos a\cos 120^\circ=-\cos a$.

Bước 2: $M=\cos a-\cos a=0$.

Kết luận: $M=0$ với mọi $a$.

Câu hỏi thường gặp

Có cần học thuộc công thức nhân đôi không?

Không bắt buộc: thay b = a vào công thức cộng là ra ngay công thức nhân đôi.

Công thức nào hay dùng nhất khi giải phương trình lượng giác?

Hệ thức sin²+cos²=1, công thức nhân đôi và hạ bậc được dùng nhiều nhất.

Đổi độ sang radian thế nào?

Nhân số đo độ với π/180, ví dụ 60° = π/3.

Luyện tập ngay để nhớ lâu

Làm đề online có chấm điểm tức thì, lời giải chi tiết từng bước và báo cáo năng lực theo từng mảng kiến thức – hoàn toàn miễn phí.

Th.S Nguyễn Văn Phùng

Th.S Nguyễn Văn Phùng – giáo viên Toán THCS và THPT, biên soạn tài liệu và đề luyện tập theo chương trình SGK mới. Liên hệ học Online + Offline: Zalo 0365.201.693.